Aktualności

10 październik 2020

Idea Etnograficznej Mapy Wielkopolski

 

 

Portal wiedzy:

etnowielkopolska.pl

WPROWADZENIE

 

Etnowielkopolska to zbiór etnograficznej wiedzy o naszym regionie. W ramach projektu prezentujemy Mapy Dziedzictwa Kulturowego, które bezpłatnie udostępniamy wszystkim zainteresowanym. W szczególności zwracamy się do uczniów, studentów, nauczycieli, pracowników instytucji kulturalnych i samorządowych, działaczy kulturalnych, artystów , pasjonatów oraz mieszkańców innych regionów naszego kraju. Naszym podstawowym celem jest upowszechnianie wiedzy o kulturze tradycyjnej Wielkopolski.

 

Mapy i towarzyszące im opisy prezentują wybrane dziedziny tej kultury. Każda mapa opowiada o innym zjawisku kulturowym lub innej rzeczywistości kulturowej, związanej z przekazywaniem dziedzictwa kulturowego wśród członków społeczności lokalnych. Z pojedynczych map wyłania się całość, na którą możemy spojrzeć z większego dystansu. Zobaczymy wtedy siłę naszej kultury (i zarazem jej słabości), subregiony o dużej witalności, jak i te mniej prężne. Nasza praca ma służyć edukacji kulturowej. Jesteśmy bowiem przekonani, że znajomość regionalnej kultury tradycyjnej jest jednym z fundamentów tożsamości, a także ważną częścią kompetencji kulturowych, które ułatwiają nam funkcjonowanie w lokalnej wspólnocie.

 

Mapa to ważny i ciekawy sposób popularyzowania dziedzictwa kulturowego. Każda zawiera opis, który w sposób kompaktowy opisuje najważniejsze aspekty konkretnego zjawiska kulturowego. Mamy nadzieję, że ich uważna lektura zachęci wszystkich do przyjrzenia się kulturze Wielkopolski i, być może, do odnalezienia wielu ciekawostek, które będą inspiracją do samodzielnych poszukiwań.

 

AUTORZY

 

Fundacja Ochrony Dziedzictwa Kultury Wsi i Rolnictwa stworzyła zespół naukowców, który opracował materiały dostępne na stronie. Pomysłodawcą, koordynatorem i autorem map jest dr Arkadiusz Jełowicki – etnolog, na co dzień pracownik Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Autorką części opisów jest mgr Małgorzata Sawicka, także etnografka i pracowniczka Muzeum. Współpomysłodawczynią projektu i autorką części opisów jest prof. UAM dr hab. Anna Weronika Brzezińska, etnolożka związana zawodowo z Instytutem Antropologii i Etnologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wszystkie materiały zostały zaopiniowane przez dr hab. Joannę Minksztym, etnografkę i muzealniczkę pracującą w Muzeum Etnograficznym w Poznaniu (Oddziale Muzeum Narodowego) oraz prof. UAM dr. hab. Jacka Schmidta, etnologa i antropologa z Instytutu Antropologii i Etnologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Redakcją językową zajął się Piotr Makolągwa, filolog polski.

 

 WOLNY DOSTĘP

 

Wszystkie materiały dostępne na tej stronie podlegają licencji Creative Commons 4.0. Oznacza to, że każdy użytkownik strony może ściągnąć dowolną treść lub mapę. Następnie może je swobodnie edytować, drukować, udostępniać. Jest tylko jeden warunek. Za każdym razem musi podać kto jest autorem lub autorką tych treści. Do czego zachęcamy.

 

 

 

 

 

 

01 lipiec 2020
Święty Marcin – żywa tradycja w Wielkopolsce

Święty Marcin – żywa tradycja w Wielkopolsce

Głównym celem projektu jest kompleksowe, wielowymiarowe przedstawienie dnia Świętego Marcina w kulturze tradycyjnej i współczesnej Wielkopolski wraz z kontekstem ponadregionalnym w postaci publikacji (nakład 400 egz.) oraz filmu dokumentacyjnego. Wydawnictwo książkowe będzie już czwartą pozycją z serii „Żywa tradycja w Wielkopolsce”. Zadanie jest realizowane w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2020 do 2021 roku (nr umowy 09696/20/FPK/DIK z dnia 06.07.2020 roku). W pierwszym i drugim roku dotacja Ministerstwa wyniesie po 20 000 zł.

               Książka powstanie w oparciu o kwerendy literatury i źródeł archiwalnych, zarówno polsko- jak i niemieckojęzycznych. Pomocne będą także badania terenowe, ankietowe oraz pozyskane w ich trakcie fotografie i filmy. Pod koniec 2021 roku przewidziane są spotkania edukacyjno-promocyjne. W realizację zadania oprócz pracowników Muzeum w Szreniawie zaangażowani są także pracownicy innych muzeów oraz Uniwersytetu im. A. Mickiewicza.

01 lipiec 2020
Opracowanie i publikacja 3 tomów serii Atlas niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi wielkopolskiej

Opracowanie i publikacja 3 tomów serii Atlas niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi wielkopolskiej

 

W latach 2018-2019 Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie we współpracy z Instytutem Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przeprowadziło badania niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi trzech powiatów województwa wielkopolskiego: chodzieskiego, pilskiego i złotowskiego. Całkowity koszt tych badań wynosił 91 000,00 zł. Na realizację tego zadania Muzeum otrzymało dofinansowanie ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości 50 000,00 zł.

W roku 2020 Muzeum rozpoczęło realizację zadania „Opracowanie i publikacja 3 tomów serii »Atlas niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi wielkopolskiej«”. Jego celem jest wydanie trzech tomów omawiających przejawy niematerialnych elementów kultury wiejskiej, które zostały zebrane podczas badań terenowych przeprowadzonych w latach 2018-2019 w trzech wspomnianych powiatach północnej części województwa wielkopolskiego.

Poszczególne tomy będą zawierać: część wstępną charakteryzującą teren badań pod względem geograficznym i historycznym oraz przedstawiającą zarys dotychczasowego stanu badań niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi, a następnie szczegółowe omówienie niematerialnego dziedzictwa w danym powiecie z wyodrębnieniem toponomastyki, zwyczajów i obrzędów dorocznych, tradycyjnej religijności, działalności zespołów folklorystycznych i artystów nieprofesjonalnych. Integralną częścią każdego tomu będą dwie mapy topograficzne powiatu w skali 1 : 50 000. Na pierwszej mapie znajdą się zebrane w trakcie badań nazwy topograficzne i etnonimiczne, na drugiej umieszczone zostaną piktogramy obrazujące udokumentowane przejawy niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Wydane tomy stanowić będą kolejne pozycje serii „Atlas niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi wielkopolskiej”: tom 9 – Powiat chodzieski, tom 10 – Powiat pilski i tom 11 – Powiat złotowski.

Zadanie zostało dofinansowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze środków pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna”, na podstawie umowy nr 04156/20/FPK/DIK z dnia 06.05.2020 r.

Kwota dofinansowania wynosi: w roku 2020 – 20 000 zł, a w roku 2021 – 30 000 zł.

 

22 październik 2018
Badania niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi powiatów: chodzieskiego, pilskiego i złotowskiego

Badania niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi powiatów: chodzieskiego, pilskiego i złotowskiego

W latach 2018-2019 Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie we współpracy z Instytutem Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prowadzi badania niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi trzech północnych powiatów województwa wielkopolskiego: chodzieskiego, pilskiego i złotowskiego.

Na realizację tego zadania Muzeum otrzymało dofinansowanie ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Czytaj dalej...
01 sierpień 2018
„Muradyny, Żandary, Siwki, Podkoziołek, Bery, Cymper – żywa tradycja w Wielkopolsce” zostały dofinansowane przez Samorząd Wielkopolski.

„Muradyny, Żandary, Siwki, Podkoziołek, Bery, Cymper – żywa tradycja w Wielkopolsce” zostały dofinansowane przez Samorząd Wielkopolski.

Nasze badania zostały wsparte przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego - umowa z dnia 01.08.2018 r. nr 90/DK/IK/2018 kwotą 29 000 zł!

14 marzec 2018

Muradyny, żandary, siwki - storna na Facebooku.

Storna facebookowa poświęcona badaniom: muradyn, żandarów i siwków:

https://www.facebook.com/muradyny/

12 grudzień 2017
Pulteram - żywa tradycja w Wielkopolsce wydany!

Pulteram - żywa tradycja w Wielkopolsce wydany!

Pulteram, inaczej nazywany polterabendem, to niezwykle popularny w zachodniej Polsce zwyczaj przedweselny. Od Kaszub, przez Kujawy, Wielkopolskę aż do Górnego Śląska na tydzień lub dzień przed weselem, wieczorem pod domem panny młodej zbierają się sąsiedzi, znajomi, rodzina i rozbijają szkło, hałasują, psocą dopóki nie dostaną poczęstunku – alkoholu i jedzenia. Potem państwo młodzi wspólnie sprzątają stłuczkę, a zgromadzeni oceniają zborność przyszłego małżeństwa.

Czytaj dalej...